KNAW

Ga direct naar de inhoud
Ga direct naar de site navigatie
Ga direct naar zoeken

Nummer 4

Demos, bulletin over bevolking en samenleving, jaargang 32, nummer 4, april 2016

Inhoud:
    • Grenzen aan de groei van grote steden?
    • Steun voor mensenrechten: principes of eigenbelang?
    • Tentoonstelling "100 worden ... en ervan genieten"
    • Column: Doem- of wensdenken in de demografie

[PDF volledig nummer]

  Demos

GRENZEN AAN DE GROEI VAN GROTE STEDEN?


 

JOOP DE BEER, PETER EKAMPER & NICOLE VAN DER GAAG

Sinds vorige maand telt Nederland 17 miljoen inwoners. De verwachting is dat de bevolking de komende decennia nog doorgroeit naar 18 miljoen inwoners. De bevolkingsgroei is echter niet gelijkmatig over Nederland verdeeld geweest. De afgelopen 15 jaar groeide de bevolking vooral in de Randstad. Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht kregen er samen 280 duizend inwoners bij - een kwart van de totale groei. Zet deze trend zich in de toekomst voort? Hoe kijken verschillende prognosemakers daar eigenlijk tegenaan?

[PDF volledig artikel]


 

STEUN VOOR MENSENRECHTEN: PRINCIPES OF EIGENBELANG?


 

SABRINA DE REGT & TANJA VAN DER LIPPE

De steun voor mensenrechten lijkt in Nederland tamelijk oppervlakkig. Als het gaat om abstracte principes zoals vrijheid van meningsuiting en anti-discriminatie is er wel sprake van brede steun. Die steun lijkt echter snel minder te worden als het gaat om de toepassing in concrete situaties. We lijken vooral de rechten te steunen die betrekking hebben op de eigen groep, blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht.

[PDF volledig artikel]


 

TENTOONSTELLING "100 WORDEN ... EN ERVAN GENIETEN"


 

ONTDEK HOE ONZE BEVOLKING VERANDERT IN EEN UNIEKE INTERACTIEVE TENTOONSTELLING

Een lang en gezond leven, dat wil iedereen wel. Maar wat zijn eigenlijk je kansen om 100 jaar te worden? Kun je hier zelf invloed op uitoefenen? Wat heeft je jeugd en de omgeving waar je opgroeide daarmee te maken? Wat betekent dit voor je huidige manier van leven, op school, bij je familie, je werk, je gezin of je vriendenkring? En voor je toekomstige leven en de keuzes die je wilt maken?

[PDF volledig artikel]


 

COLUMN - DOEM- OF WENSDENKEN IN DE DEMOGRAFIE


 

JOOP DE BEER

Demografische ontwikkelingen geven vaak aanleiding tot sombere bespiegelingen. Beleidsmakers zien vergrijzing, immigratie en krimp vooral als problemen. Vergrijzing wordt geassocieerd met stijgende kosten van de zorg en onbetaalbare pensioenen. Het veelvuldig gebruik van het woord 'migratiecrisis' maakt wel duidelijk hoe men tegen de recente stijging van de (asiel)migratie aankijkt. De krimp van de beroepsbevolking wordt gezien als een bedreiging voor de economische groei. En lokale bestuurders vrezen dat bevolkingskrimp leidt tot een achteruitgang van de voorzieningen waardoor verdere leegloop dreigt. Kortom de demografische toekomst ziet er zorgelijk uit. Er is overigens niets nieuws onder de zon. Ruim anderhalve eeuw geleden werd de pessimistische kijk van economen op demografie al betiteld als de 'dismal science'. Toen ging het alleen niet over vergrijzing en krimp, maar over de hoge bevolkingsgroei.

Demografen reageren vaak relativerend op dit soort sombere bespiegelingen. De problemen met vergrijzing vallen wel mee, als je bedenkt dat ouderen steeds vitaler en actiever zijn: "de zeventiger van nu is de zestiger van vroeger". Migratie hoeft geen probleem te zijn, als je maar zorgt voor een goede integratie. Dan kan migratie zelfs gunstig zijn voor de economische groei. De gevolgen van een krimpende beroepsbevolking vallen mee als mensen langer blijven werken en productiever worden. En een krimpende bevolking kan leiden tot minder milieudruk en een aantrekkelijker leefklimaat.

Wie heeft er nu gelijk? Als je alleen uitgaat van veranderingen in de bevolking, omdat die nu eenmaal redelijk goed voorspelbaar zijn, maar niet tegelijk rekening houdt met andere maatschappelijke en economische veranderingen, dan lijkt de toekomst er somber uit te zien. Als ouderen veel zorg behoeven en als migranten niet goed integreren, zullen vergrijzing en migratie tot toenemende problemen leiden. Maar als je niet alleen naar de toenemende aantallen ouderen en migranten kijkt, maar denkt aan een maatschappij met grotere participatie en integratie van ouderen en migranten, wordt het toekomstbeeld een stuk minder somber. Kortom, het is een cliché, maar daarom niet minder waar: je kunt de demografische ontwikkeling zien als een probleem, maar ook als een uitdaging voor het vinden van duurzame oplossingen.

Joop de Beer is themaleider van de onderzoeksgroep Ageing & Longevity bij het NIDI

[PDF column]

[PDF volledig nummer]

Kruimelpad:
  1. Home
  2. DEMOS
  3. Jaargang 2016


Ga terug naar de bovenkant van deze pagina
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie
Ga terug naar zoeken